Przed lekturą niniejszego komentarza ‑ dla pełnego zrozumienia przedstawianych w nim zagadnień ‑ możesz również zapoznać się z innymi
wpisami:
• skale systemu dur-moll
• interwały muzyczne
Rozpoznawanie interwałów to kluczowa i elementarna umiejętność słuchowa. Jej kształcenie rozpocząć można od określania interwałów prostych odtwarzanych melodycznie. Wydaje się ‑ to subiektywna, niepoparta żadnymi badaniami ocena autora ‑ że szybsze i lepsze efekty na tym wstępnym etapie osiągnąć można, gdy dźwięki występują po sobie w kierunku wznoszącym. Z jakiegoś powodu kierunek ten wydaje się bardziej naturalny i prostszy do kontrolowania. Przekonać się o tym w prosty sposób może niemal każdy początkujący, podejmując próbę zaśpiewania gamy durowej najpierw w kierunku opadającym, a następnie wznoszącym. Zwykle więcej pewności i lepszy efekt towarzyszy tej drugiej próbie.
Sposobem na rozpoznawanie interwałów prostych granych melodycznie może być skojarzenie ich z początkami znanych utworów muzycznych: melodii zaczerpniętych z repertuaru realizowanego w toku nauki gry na instrumencie, piosenek z repertuaru rozrywkowego, patriotycznego, religijnego czy związanego z folklorem. Nie zawsze jest to możliwe, ale najlepiej byłoby (choć nie jest to bezwzględnie konieczne), gdyby wspomniane utwory rozpoczynały tzw. interwały toniczne, tj. takie, których dolny dźwięk stanowi pierwszy stopień tonacji.
W przypadku braku odpowiedniego przykładu muzycznego dla wybranego interwału można posłużyć się innym, w którym interwał osiągnięty jest w dwóch krokach, w jednym kierunku. Najlepiej sprawdzą się fragmenty rozpoczynające się od trójdźwięku ‑ durowego lub molowego ‑ w dowolnej postaci, w szczególności od trójdźwięku w postaci zasadniczej, rozpoczynającego się dźwiękiem tonicznym, i trójdźwięku w drugim przewrocie od piątego stopnia tonacji (obydwa akordy są wówczas trójdźwiękami tonicznymi):
Kolejną możliwością ustalenia rozmiaru interwału jest pomiar odległości przy pomocy gamy ‑ w tym celu należy (wypełniając interwał gamowo, krokami sekundowymi) policzyć liczbę stopni, począwszy od pierwszego dźwięku do dźwięku drugiego, np.:
Dlatego tak istotne jest opanowanie śpiewania gam (durowej i molowej) na pierwszym etapie nauki.
Kształceniu umiejętności rozpoznawania interwałów dedykowanych jest w aplikacji DYSONANS szereg ćwiczeń. Do momentu nabrania pewnej wprawy zalecane jest podczas wykonywania testów powtarzanie głosem obu dźwięków interwału. Można przy tym próbować wypełniać odtwarzaną odległość krokiem sekundowym ‑ zarówno w górę, jak i w dół ‑ albo posługując się odpowiednim akordem. Z czasem opisane czynności można próbować wykonywać w wyobraźni, bez użycia głosu. Jeśli, mimo wszystko, nie wiesz, z jakim interwałem masz do czynienia, lub chciałbyś się upewnić co do prawidłowości podejmowanych działań, możesz skorzystać w aplikacji z funkcji podpowiedzi i dopiero na podstawie uzyskanej wiedzy dotyczącej odtworzonego interwału zastosować któryś z wcześniej wymienionych sposobów, kontrolując, czy poczynione ustalenia prowadzą do wniosków zbieżnych z informacją zaczerpniętą z programu.