AKORDY (określanie pozycji, 3‑dźwięki zwiększone w połączeniu z innym akordem, harmoniczne, układ rozległy, środkowy rejestr) PRO
koncepcja, opracowanie i realizacja: Wojciech Zeuschner

Przed lekturą niniejszego komentarza ‑ dla pełnego zrozumienia przedstawianych w nim zagadnień ‑ możesz również zapoznać się z innymi wpisami:
enharmoniczna równoważność dźwięków
półton diatoniczny i chromatyczny
ruchy głosów przebiegu wielogłosowego

 
średnia
punktacja
średni czas
odpowiedzi
wykonane
testy
test dostępny od: 04-02-2026 r.
ilość polubień: 0
Warianty testu:

Spośród czterech kategorii trójdźwięków systemu tonalnego dur‑moll (durowy, molowy, zmniejszony i zwiększony) akord zwiększony jest najbardziej specyficzny. Podobnie jak trójdźwięk zmniejszony ma on charakter dysonansowy, ale w odróżnieniu od niego nie wynika z diatoniki odmiany naturalnej skali durowej oraz molowej.

Jako trójdźwięk gamowłaściwy występuje ‑ w ramach trybu zarówno durowego, jak i molowego ‑ wówczas, gdy korzystamy z odmian harmonicznych (obu trybów), doryckiej lub miękkiej. W tonacji durowej może wystąpić jako akord na VI stopniu, a w molowej jako akord na III stopniu:

Akord zbudowany jest z dwóch tercji wielkich, a co za tym idzie, występuje w nim odległość kwinty zwiększonej pomiędzy jego prymą a kwintą. Jako interwał zwiększony, a zatem dysonansowy ‑ wymaga rozwiązania. Zapewne wiesz już ‑ na podstawie wiedzy wyniesionej z zasad muzyki ‑ że interwały zwiększone rozwiązują się "na zewnątrz", a zmniejszone "do wewnątrz", osiągając w ten sposób brzmienia konsonansowe. Ale to niejedyny sposób rozwiązania tego typu interwałów ‑ możliwe jest również rozwiązanie w ruchu ubocznym, gdy jeden z głosów tworzących interwał porusza się, drugi zaś nie zmienia swojej wysokości:

Ten typ rozwiązania znajduje swoje szczególne uzasadnienie wówczas, gdy w wyniku prowadzenia obu głosów o sekundę "do wewnątrz" lub "na zewnątrz" nie jest możliwe osiągnięcie interwału konsonansowego. Tak właśnie dzieje się w przypadku kwinty zwiększonej i ‑ również występującej w przewrotach 3‑dźwięku zwiększonego ‑ kwarty zmniejszonej:

Omawiany trójdźwięk ma trzy postaci: postać prymy (zasadniczą), tercji (czyli I przewrót) oraz kwinty (przewrót II). Widzimy, że ‑ podobnie jak w innych trójdźwiękach ‑ w postaci zasadniczej występują jedynie tercje, natomiast w przewrotach tercja i kwarta (przy czym tercje zawsze są wielkie, kwarty ‑ gdy występują ‑ zawsze zmniejszone):