PÓŁTON DIATONICZNY I CHROMATYCZNY

Półton to najmniejsza muzyczna odległość pomiędzy dwoma dźwiękami różnej wysokości. Są to dźwięki odpowiadające dowolnej parze dwóch najbliższych klawiszy instrumentu klawiszowego. Wyróżnić można dwa typy półtonu: diatonicznychromatyczny.

W skalach systemu dur‑moll, a co za tym idzie w materiale tonacji, opartych na poszczególnych odmianach tych skal wskazać można na obecność dwóch, a niekiedy trzech półtonów. Na przykład w odmianie naturalnej tonacji durowej półtony występują pomiędzy III i IV oraz VII i VIII stopniem, natomiast w tonacji molowej harmonicznej odległość tę tworzą stopnie: II i III, V i VI oraz VII i VIII. Półtony wynikające z następstwa stopni skal diatonicznych ‑  modalnych, skal systemu dur‑moll ‑  określamy jako diatoniczne (sekundy małe), pozostałe, powstałe na skutek zastosowania chromatyki (prymy zwiększone) nazywamy chromatycznymi.

Do półtonów diatonicznych zaliczamy również i te półtony, które występują pomiędzy dźwiękami niebędącymi dźwiękami diatonicznymi w danej tonacji, ale które są takimi w ramach innej. Na przykład: dźwięk cis występujący w przebiegu utrzymanym w tonacji C‑dur nie należy do niej, a mimo to półton cisd uznajemy za diatoniczny, ponieważ istnieją inne tonacje, w których oba dźwięki są gamowłaściwe (A‑dur, h‑moll i in.).

Półton to obecnie standaryzowana odległość, którą dzisiaj traktujemy jako elementarną: wszystkie półtony w ramach oktawy ‑ jest ich 12 ‑ są równe pod względem wielkości, a inne interwały stanowią całkowite wielokrotności tej odległości. Ale nie zawsze tak było. Przed wprowadzeniem systemu równomiernie temperowanego takie same interwały mogły różnić się nieznacznie wielkością. Dotyczyło to również półtonów, a w szczególności ich odmiennych typów: półtonu diatonicznego i chromatycznego.