TRIADA HARMONICZNA

Akordy triady harmonicznej

Pod pojęciem triady harmonicznej rozumiemy zestaw 3 akordów zbudowanych na I, IV i V stopniu tonacji. Określamy je odpowiednio mianem toniki (T), subdominanty (S) i dominanty (D). W tonacji durowej tworzą go akordy durowe, w molowej ‑ z pewnym wyjątkiem, o którym poniżej ‑ molowe. Tryby akordów triady wynikają zatem wprost z materiału diatonicznego tonacji w odmianach naturalnych:

Znaczenie triady harmonicznej

Akordy triady harmonicznej wyznaczają swego rodzaju hierarchię akordów i stopni tonacji ‑ uznaje się je za najbardziej istotne. Zbudowane są na tzw. stopniach głównych i stanowią punkt odniesienia dla akordów na pozostałych stopniach tonacji ‑ akordów pobocznych. Stopnie, na których znajdują się poszczególne akordy triady często nazywa się tonicznym (I stopień tonacji), subdominantowym (IV stopień) lub dominantowym (stopień V). Podobnie z nazwami akordów pobocznych ‑ odnosi się je do nazw akordów głównych (np. SII ‑ subdominanta II stopnia dla określenia akordu na II stopniu tonacji). Obok wspomnianych stopni ‑ toniczny, subdominantowy i dominantowy ‑ bardzo istotną rolę odgrywa VII stopień. Odpowiadający mu dźwięk określany jest mianem dźwięku prowadzącego. W tonacji durowej znajduje się on w odległości półtonu poniżej dźwięku tonicznego i wyraźnie ciążąc ku niemu, dąży do rozładowania napięcia (rozwiązanie). Ponieważ w tonacji molowej, w odmianie naturalnej (eolskiej), takiego dźwięku brak, wykorzystuje się ‑ również na potrzeby budowy akordów triady harmonicznej ‑ jej odmianę harmoniczną. Zmiana ta powoduje istotne konsekwencje ‑ akord dominantowy, dotychczas molowy, zyskuje tryb durowy, zatem dominanta staje się akordem wspólnym dwóch tonacji jednoimiennych (np. akord G‑dur jako dominanta tonacji C‑dur i c‑moll):

Triada harmoniczna, jako zestaw akordów głównych, pozwala w sposób jednoznaczny i skuteczny na utrwalenie w tonacji ‑ ustalenie odpowiedniego kontekstu: określenie ról akordów i poszczególnych dźwięków materiału diatonicznego w ramach tonacji oraz wynikających z nich zależności. Akordy te stanowią budulec najbardziej typowych i powtarzalnych zwrotów harmonicznych ‑ kadencji, z najmocniej oddziałującą i definiującą tonację kadencją wielką doskonałą włącznie. Siłę oddziaływania triady harmonicznej można rozpatrywać na wielu poziomach. Warto zwrócić choćby uwagę na następujące: